Łomianki

Współrzędne: 52°20" N 020°53" E

Łomianki
Herb Łomianek
Województwo	mazowieckie
Powiat	warszawski zachodni
Gmina  - rodzaj	Łomianki miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1989
Burmistrz	Łucjan Józef Sokołowski
Powierzchnia	8,4 km
Położenie	52° 20" N 20° 53" E
Liczba mieszkańców   ( 2003 )  - liczba ludności	20639
Strefa numeracyjna (do 2005 )	22
Kod pocztowy	05-092
Tablice rejestracyjne	WZ
TERC10 ( TERYT )	1142032054
Miasta partnerskie	Columbia Heights   Stany Zjednoczone , Noyelles-ls-Vermelles   Francja
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3 ul. Warszawska 115 05-092 Łomianki tel. 22 751-10-01; faks 22 751-11-35
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Łomianki to miasto w woj. mazowieckim , w powiecie warszawski zachodnim , siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łomianki . Przed II wojną światową część gminy Młociny , po przyłączeniu Młocin do Warszawy samodzielna gmina wiejska Łomianki. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego .

Według danych z 1997 miasto miało 11665 mieszkańców (miasto i gmina 15376), wg danych z 2003 miasto miało 20639 mieszkańców.

Położenie

Miasto i gmina Łomianki położone jest 14 km od centrum Warszawy przy drodze krajowej nr 7 Warszawa - Gdańsk . Łomianki graniczą od północy przez Wisłę (gmina Białołęka ) i od wschodu z Warszawą (gmina Bielany ), od południa z Kampinoskim Parkiem Narodowym i gminą Izabelin,a od zachodu z rolniczą gminą Czosnów .

Miasto i gmina składa się z:

• osiedli: Buraków-Wrzosów , Dąbrowa Leśna , Dąbrowa Zachodnia , Łomianki Centralne , Łomianki Majowe , Łomianki Górne , Łomianki Pawłowo , Łomianki Baczyńskiego , Łomianki Prochownia , Dąbrowa Rajska , Łomianki Trylogia , Łomianki Powstańców , Łomianki Stare
• oraz sołectw: Dziekanów Leśny , Dziekanów Nowy i Dziekanów Polski , Dziekanów Bajkowy , Kępa Kiełpińska , Kiełpin , Łomianki Dolne , Łomianki Chopina i Sadowa .

Znaczna część Łomianek leży na terenie zalewowym w starorzeczu Wisły, w którym to znajdują się m.in. jeziora: Pawłowskie , Fabryczne , Wiejskie , Kiełpińskie i Dziekanowskie , Jezioro Ostrowskie

Historia

• X-XI w. początki stałego osadnictwa
• 1418 r. pierwsza wzmianka
• w 1461 r. wzniesienie kaplicy p.w. św. Małgorzaty w Kiełpinie przez Kiełpińskich herbu Rogala
• po inkorporacji Mazowsza do Korony w 1526 r. za Królowej Bony w Burakowie, Młocinach i okolicy powstają liczne młyny
• przełom XV / XVI w. - początki osadnictwa mennonickiego
• w 1603 r. parafia Kiełpin liczy 900 mieszkańców
• pocz. XVII w. właścicielem okolicznych dóbr zostaje kanclerz królewski Jerzy Ossoliński
• w 1636 r. lokacja miasta Buraków (Borakowo) przez starostę warszawskiego Krzysztofa Sobka
• w 1656 r. Buraków zostaje zniszczony i traci prawa miejskie
• w XVIII w. jenerał Alojzy Fryderyk von Brühl funduje na Młocinach wytwórnię prochu i kul armatnich (Prochownia), a jego ojciec minister Henryk von Brühl wznosi pałac na Młocinach
• w końcu XVIII w. właścicielem okolicznych dóbr zostaje Jerzy Fryderyk Poths (rodzina ostatnich dziedziców Łomianek)
• pocz. XX w. rozwój drobnego przemysłu i rzemiosła; największa garbarnia rodziny Raabe
• 1924 r. przeniesienie do Łomianek modrzewiowego kościoła z XVIII w. z Kiełpina, który niszczy powódź
• 1927 r. budowa kolei elektrycznej Warszawa-Młociny-Modlin; otwarta w 1929 r. nigdy nie zelektryfikowana i dochodząca tylko do Palmir
• 1929 r. budowa nowego kościoła w Łomiankach w stylu neobarokowym, rozebranego około 2000 roku
• w okresie międzywojennym obszar Łomianek zamieszkiwało około 50% Polaków, 20% Żydów i 30% Niemców (funkcjonowały tu 3 cmentarze ewangelickie - Dąbrowa, Kępa Kiełpińska, Dziekanów Leśny, 1 cmentarz katolicki w Kiełpinie, synagoga , zbór ewangelicki i kościół katolicki)
• 19 września 1939 r. szarża Ułanów Jazłowieckich gen. Romana Abrahama w Dąbrowie znana jako szarża pod Wólką Węglową
• 22 września 1939 r. bitwa pod Łomiankami, w czasie próby przebicia się do Warszawy ginie ponad 800 żołnierzy Armii Poznań i Pomorze wraz z gen. Mikołajem Bołtuciem (2500 żołnierzy pogrzebano początkowo w zbiorowej mogile w Burakowie, przeniesieni po wojnie na cmentarz w Kiełpinie)
• 12 października 1939 r. dekretem Hitlera powstaje Generalne Gubernatorstwo , przez Łomianki przebiega granica (geneza nazw ul. Graniczka i sklep Graniczka w Kiełpinie)
• 1 sierpnia 1944 r. działania Grupy AK Kampinos - w Dąbrowie koncentracja oddziałów przed wypadami na lotnisko Młociny
• 18 września 1944 r. nad Dziekanowem Leśnym niemiecka artyleria plot. zestrzeliwuje amerykański bombowiec B-17G "Do zobaczenia" por. Francisa Akinsa niosący pomoc powstańcom w Warszawie; 8 osób z załogi zginęło, 2 wzięto do niewoli
• lata 40-e XX w. rozebrane zostają tory kolei do Palmir (ul. Kolejowa)
• lata 50-e XX w. rozszerzenie Warszawy o Młociny i powstanie gminy Łomianki
• w 1971 r. w Dziekanowie Leśnym powstaje Instytut Ekologii Polskiej Akademii Nauk (założony w 1952 r.)
• lata 80-e XX w. wybudowanie nowego kościoła w Łomiankach
• 1 stycznia 1989 r. przyznanie praw miejskich Łomiankom
• 27 maja 1990 r. połączenie administracyjne miasta i gminy Łomianki
• 1 maja 1991 r. powstanie samorządowej Komunikacji Miejskiej Łomianki
• 14 marca 1991 r. ustalenie barwy i symboliki herbu Miasta i Gminy
• 2 grudnia 1991 r. powołanie straży miejskiej w Łomiankach
• 1 lipca 1995 r. powstanie samorządowego Radia "Mazowsze" - obecnie w Nowym Dworze Mazowieckim .

Związani z Łomiankami

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów dotyczących Łomianek

• Roman Giertych - lider Ligi Polskich Rodzin, minister edukacji, wicepremier w rządzie Kazimierza Marcinkiewicza
• Krzysztof Teodor Toeplitz - autor, felietonista, publicysta, krytyk sztuki, autor scenariuszy filmowych i telewizyjnych
• Irena Szewińska - lekkoatletka
• Bohdan Butenko - ilustrator i grafik
• Henryk Miśkiewicz - muzyk
• Stan Borys - piosenkarz, kompozytor, aktor, poeta
• Antoni Słonimski - poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny
• Maria Kownacka - pisarka, tłumaczka z jęz. rosyjskiego, autorka

Zabytki

wpisane do Rejestru KOBiDZu:

• Dąbrowa Dolna
  • willa z ogrodem, ul. Dolna 41, nr rej.: I459-A z 27.12.1990
• Dąbrowa Leśna
  • willa, drewn. z ogrodem, ul. Pionierów 22. 1927, nr rej: 1227 z 2.05.1983
• Kiełpin
  • cmentarz rzym.-kat. Pocz. XIX. nr rej.: I376 z 26.07.1989
  • dzwonnica, drewn. po 1930; nr rej.: j.w.
• Łomianki
  • willa z ogrodem, ul. Racławicka 15, pocz. XX. nr rej : 1265 z 3.03.1986

Galeria

Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe	Poczta Polska Łomianki	Komunikacja Miejska Łomianki	Łomianki, Kościelna Droga
Nagrobki de Pothsów na cmentarzu w Kiełpinie

Linki zewnętrzne

• Urząd Miasta i Gminy Łomianki
• lomianki.info - Łomiankowski informator społeczno-ekonomiczny
• Internetowa Galeria Mieszkańców Gminy Łomianki
• Internetowe Forum łomiankowskiej społeczności na serwerze gazeta.pl
• Łomianki - Wirtualna Galeria
• Dom Kultury w Łomiankach
• Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe w Łomiankach
• Biblioteka Publiczna w Łomiankach

Związek Miast Nadwiślańskich

Gdańsk Tczew Grudziądz Świecie Chełmno Bydgoszcz Solec Kujawski Toruń Ciechocinek Nieszawa Dobrzyń nad Wisłą Włocławek Płock Wyszogród Zakroczym Łomianki Warszawa Karczew Góra Kalwaria Kozienice Puławy Annopol Sandomierz Połaniec

 

	Gminy powiatu warszawskiego zachodniego
	Miasta: Błonie | Łomianki | Ożarów Mazowiecki | Gminy wiejskie: Izabelin | Kampinos | Leszno | Stare Babice | Gminy miejsko-wiejskie: Błonie | Łomianki | Ożarów Mazowiecki